Nakładem IPN ukazała się nowa książka na temat działań aparatu bezpieczeństwa wobec mniejszości narodowych - Internacjonalizm, czy? Działania organów bezpieczeństwa państw komunistycznych woebc mniejszości narodowych (1944-1989), red. J. Hytrek-Hryciuk, G. Strauchold, J. Syrnyk, Warszawa-Wrocław 2011.
"Mniejszości narodowe były traktowane przez organy bezpieczeństwa jako potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa państwa, dlatego poddano je szczególnej kontroli. Bacznie śledzono wszelkie kontakty mniejszości z zagranicą – przytoczenie żartu o rzeczywistości PRL w liście do znajomych w Kanadzie mogło stać się przyczyną szantażu i werbunku, a wypowiedź po pijanemu na zabawie – powodem tzw. rozmowy ostrzegawczej. Za przejaw wrogości i separatyzmu uznawano często po prostu chęć zachowania własnej tożsamości etnicznej, religijnej czy kulturowej. Chyba najbardziej nieufnie odnoszono się do Niemców, Ukraińców i Żydów. Tego typu nastawienie do mniejszości narodowych utrzymywało się w aparacie władzy aż do końca istnienia PRL".
|
Степан Заброварний, Українське село Станіславчик над Вігром, Warszawa 2011, format В5, 336 s., miękka oprawa, zdjęcia, wydanie ukraińskojęzyczne, ISBN 978-83-908538-5-7
Tematem książki jest historyczno-krajoznawczy szkic o ukraińskiej wiosce Stanisławczyk nad rzeką Wiar. Szkic ten obejmuje okres od pierwszej wzmianki z 1711 r. o tej osadzie aż do deportacji i całkowitego rozproszenia jej dziedzicznych mieszkańców w latach 40. XX w. W ciągu tego czasu przechodziła ona zmienne okresy istnienia, którym poświęcono oddzielne rozdziały szkicu. W każdym z tych rozdziałów, oprócz pierwszego i dziesiątego, opisano życie ludzi na tle istniejących wówczas uwarunkowań polityczno-ekonomicznych. Oprócz funkcji organów administracyjnych szczególnie wyeksponowano rolę ośrodków życia religijnego, szkoły i społecznych organizacji kulturalno-oświatowych. Podstawą do napisania pracy posłużyły dokumenty archiwalne z różnych okresów historycznych, zachowanych w archiwach Polski i Ukrainy, a także wspomnienia uczestników wydarzeń, w tym również autora szkicu.
Lobbing dla Ukrainy w Europie międzywojennej : Ukraińskie Biuro Prasowe w Londynie oraz jego konkurenci polityczni (do roku 1932) / Andrzej A. Zięba. Kraków : Księgarnia Akademicka, 2010. 790 s. ; 24 cm. ISBN 978-83-7638-009-4
Książka ta koncentruje się na słabo dotychczas opracowanym aspekcie sprawy ukraińskiej w polityce międzynarodowej w pierwszej połowie XX wieku. Ukazuje trudne i zawiłe drogi, którymi naród pozostający na marginesie politycznego świata przedzierał się do świadomości jego elit, usiłując zdobyć akceptację mocarstw, stać się obiektem i podmiotem regionalnych a nawet globalnych kalkulacji politycznych. Charakteryzuje aktorów tych zmagań, postacie lobbystów - nieraz zapomniane, zlekceważone przez historiografię ukraińską, chętniejszą do opiewania czynów bojowych i rewolucyjnych. Analizuje cele sił zewnętrznych, żywotne zaintersowanie lobbingiem ukraińskim: Niemiec, Związku Sowieckiego, polskich prometeistów, brytyjskich "ukrainofilów", żydowstwa, "białej" emigracji rosyjskiej, i zaplątanych tu: malutkiej Litwy i ambitnej Czechosłowacji. Autor rekonstruuje badane zjawisko lobbingu i szuka odpowiedzi na pytanie o jego konsekwencje.
Jacek Wysocki, Ukraińcy na Lubelszczyźnie w latach 1944–1989, Lublin 2011, 357 s.
W książce przedstawiono różne aspekty życia ukraińskiej mniejszości narodowej na Lubelszczyźnie. Szczególnie dużo miejsca poświęcono powojennym wysiedleniom Ukraińców do USRR, akcji „Wisła", działalności OUN-UPA oraz kwestiom religijnym i kulturalnym. Zwrócono także uwagę na stosunkowo mało znane kwestie związane z powrotami ludności ukraińskiej z Ziem Odzyskanych na Lubelszczyznę. Zjawisko to przedstawiono w dwóch płaszczyznach – postawy struktur administracji państwowej jak też reakcji ludności polskiej. Analiza tego problemu wykazała, że powstałe z tego powodu konflikty wynikały przede wszystkim z nieuregulowanych spraw majątkowych. W przedstawieniu powojennych dziejów ludności ukraińskiej na terenie Lubelszczyzny nie mogło zabraknąć informacji na temat działalności Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego. Inicjatywy podjęte przez towarzystwo, będące narzędziem polityki narodowościowej władz, miały wpływ na integrację mniejszości ukraińskiej. W monografii przedstawiono także działania aparatu bezpieczeństwa wobec ludności ukraińskiej w latach 1944–1989. Dodatkowo zamieszczono wybór dokumentów obrazujących wybrane dziedziny życia ukraińskiej mniejszości narodowej na Lubelszczyźnie.
Książkę można kupić w lubelskim oddziale IPN.
Rozwój polskiej i ukraińskiej myśli pedagogicznej na przestrzeni XIX-XX wieku / pod red. nauk. Anny Haratyk. Wrocław : Oficyna Wydawnicza Atut - Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe, 2011. 300, [1] s. : il. ; 24 cm. ISBN 978-83-7432-698-8
Publikacja jest efektem współpracy naukowców polskich i ukraińskich w dziedzinie pedagogiki. Jej zamierzeniem stała się przede wszystkim analiza historyczna, ukazująca kształtowanie się polskiej i ukraińskiej myśli pedagogicznej, tworzenie i rozwój systemów edukacyjnych, instytucji oświatowych i społecznych inicjatyw w zakresie edukacji. Wyniki badań historycznych pozwalają lepiej poznać źródła współczesnej pedagogiki w Polsce i na Ukrainie oraz przybliżyć polsko-ukraińskie dokonania na polu szeroko rozumianej edukacji.
|
|