Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce

Uwolnić przeszłość od przyszłości? Ukraińskie transgresje końca XX - początku XXI wieku. Kultura – historia – polityka", 10-11 października 2011, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kamienica pod Złotym Słońcem, Wrocław, Rynek 6 Do uczestniczenia w konferencji zostali zaproszeni wybitni naukowcy z wiodących ośrodków ukrainoznawczych na Ukrainie, w USA, Kanadzie, Niemczech oraz Polsce. Zasadniczym celem organizatorów konferencji jest próba uchwycenia wieloaspektowych przemian i ich konsekwencji, jakie dokonały się na Ukrainie po odzyskaniu niezależności w 1991 roku.

Stąd dyskusję nad kategorią transgresyjności proponuje się przeprowadzić w następujących ramowych obszarach tematycznych: Krocząc tropem badań podjętych w latach 80. XX wieku przez Marię Janion organizatorzy pragną zwrócić uwagę na takie zjawiska transgresyjne, jak wizjonerstwo, tragizm, samotność, choroba psychiczna, ciało, gender, erotyka - seksualność – perwersja. Zatem chodzi tu w pierwszej kolejności o transgresję ukierunkowaną na świat wewnętrzny jednostki, która aby zmienić swoją tożsamość indywidualną, czy też zachowanie społeczne, musi najpierw zgromadzić w reprezentacji wewnętrznej znaczną wiedzę o sobie. Pamiętając jednak, iż tożsamość jest performatywnym procesem „pośredniczącym między wnętrzem jednostki a zewnętrznym społeczeństwem” (M. Sarup), intencją organizatorów jest zachęta do podjęcia analogicznej dysputy również w kontekście tożsamości narodowej, która w dzisiejszym zglobalizowanym świecie będąc niezwykle mocno uwikłaną w ucieleśnione przejawy życia – w bogatą sferę „gęstego opisu” (C. Geertz) – dynamicznie manifestuje się poprzez kulturę popularną. W świetle tej koncepcji jednostki dążą do transgresyjnego przetwarzania połączeń między tym, co lokalne a narodowe, narodowe i globalne, globalne i glokalne. W rezultacie tożsamość narodowa nie stanowi monolitu, lecz podlegając ciągłej negocjacji, ma charakter dynamiczny i dialogowy; „znajduje się w konstelacjach wielkiej matrycy kulturowej obrazów, idei, przestrzeni, rzeczy, dyskursów i praktyk” (T. Edensor). W proponowanej debacie nie może zabraknąć także dyskursu postkolonialnego, mającego na względzie przywrócenie kulturze ukraińskiej nie tylko utraconej przeszłości i nadziei na przyszłość, ale także uzupełnienie owego „podwójnego czasu” ideą czasu cyklicznego - „wiecznej teraźniejszości”, gdzie odtwarzana jest tożsamość narodowa i utrzymywany odtabuizowany „własny sposób życia”, ustanawiany dziś nie tyle w żarliwych apelach ideologów odwiecznych tradycji, co przede wszystkim w materialnych, performatywnych i reprezentacyjnych wymiarach życia codziennego; w transgresyjnym dyskursie codzienności podlegającym nieustannym zmianom zarówno niezauważalnym, jak i dramatycznym. Albowiem, jak przekonywał E. Renana, to, czy dany naród istnieje, zależy od „codziennego plebiscytu”. Program konferencji przewiduje także oddzielną dyskusję na następujące tematy: Pomarańczowa rewolucja Ukraina w polityce Polski i Unii Europejskiej w kontekście inicjatywy „Partnerstwo wschodnie” Polska i Unia Europejska w Polityce zagranicznej Ukrainy. Stan obecny i kluczowe perspektywy rozwoju Historia Ukrainy w zderzeniu z totalitaryzmami. Historia Ukrainy XX stulecia w świetle dyskursu nacjonalistycznego i europejskiego Współczesna ukraińska i polska historiografia stosunków polsko-ukraińskich. Prowadzenie: Prof. dr hab. Agnieszka Matusiak, Kierownik Zakładu Ukrainistyki Instytutu Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, Prezes Stowarzyszenia na Rzecz Polsko-Ukraińskiego Dialogu Kultur „Nowa Generacja”.