Ukraińskie Towarzystwo Historyczne w Polsce

MIĘDZYNARODOWE SYMPOZJUM NAUKOWE: Mniejszości Narodowe w Europie. Dziś i Jutro.

Organizatorzy:
RADA ORGANIZACJI MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH I ETNICZNYCH W SZCZECINIE
ZWIĄZEK UKRAINCÓW W POLSCE O/O W SZCZECINIE

Patronat:
Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego - Władysław Husejko
Prezydent Miasta Szczecina - Piotr Krzystek

Termin: 27-28 sierpnia 2010 r.
Miejsce: Ośrodek Kultury Ukraińskiej, ul. Mickiewicza 45 w Szczecinie.
Sympozjum odbędzie się w ramach Festiwalu Spotkania Kultur

Dzieje Ukraińców w Polsce w latach 1921-1989 / Roman Drozd, Bohdan Halczak. Zielona Góra, Słupsk : Ukraińskie Towarzystwo Historyczne, 2010. 207 s. ; 21 cm. ISBN978-83-60389-11-X

Podlasie, Chełmszczyzna, Nadsanie, Łemkowszczyzna to tereny pogranicza polsko-ukraińskiego, ze specyficzną kulturą materialną i duchową. Dzieje tych regionów nie znajdują szerszego odzwierciedlenia ani w polskich ani w ukraińskich podręcznikach do nauczania historii. Dlatego celem niniejszego opracowania jest wypełnienie tej luki, wyświetlenie burzliwych i zarazem tragicznych losów ukraińskich mieszkańców tych ziem.

Metropolita Dionizy (Waledyński) 1876-1960 / Stefan Dudra. Warszawa : Warszawska Metropolia Prawosławna, 2010. 247 s. ; 24 cm. ISBN 978-83-60311-34-9

Fragment recenzji prof. nadzw. dr hab. Bernadetty Nitschke:

„Stefan Dudra jako pierwszy podjął próbę pełnego przedstawienia życia i działalności Metropolity Dionizego (Walendyńskiego). Autor analizuje kolejne fazy tej złożonej i ciekawej biografii, poczynając od dzieciństwa i młodości – by następnie przejść do etapów rozwoju jego kariery. Czytelnik ma okazję się zapoznać z problemami, z którymi musiał się zmagać metropolita w okresie Drugiej Rzeczypospolitej, II wojny światowej oraz po jej zakończeniu. Autor podkreśla, że przez cały swej posługi metropolita dążył do stabilizacji i stworzenia normalnych warunków dla działalności Kościoła prawosławnego. Był więc człowiekiem kompromisu, który patrząc przez pryzmat interesów kościelnych starał się unikać zaangażowania w spory polityczne. Nie było to jednak łatwe.

Roman Drozd (Słupsk)

Zmiana granic Polski po drugiej wojnie światowej oprócz następstw politycznych, społecznych, gospodarczych i demograficznych spowodowała również zmianę struktury administracyjnej Kościoła rzymskokatolickiego i prawosławnego, jak i greckokatolickiego. W przypadku tego ostatniego okrojeniu uległa diecezja przemyska, której wschodnie tereny znalazły się teraz w ZSRR. Z byłych 45 dekanatów i 650 parafii, w Polsce znalazły się 22 dekanaty i 223 parafie, które obejmowały 652 miejscowości. Obsługiwało je ponad 300 księży. Terytorialnym zmianom nie uległa natomiast, utworzona w 1934 r. Apostolska Administracja Łemkowszczyzny. Liczyła ona 9 dekanatów i 129 parafii, obsługiwanych przez około 120 księży¹. Normalne funkcjonowanie działalności parafii greckokatolickich i prawosławnych, podobnie jak i rzymskokatolickich, było zakłócane toczącymi się tam walkami między polskim i ukraińskim podziemiem zbrojnym, a także zjawiskiem bandytyzmu. Sytuacji tej nie zmieniła obecność Milicji Obywatelskiej, oddziałów Wojska Polskiego i Armii Czerwonej, zwłaszcza NKWD, które zaangażowane z czasem do walki z podziemiem zbrojnym i wysiedleniem ludności ukraińskiej, w wielu wypadkach zakłócały normalne funkcjonowanie parafii.